Wraz z nadejściem chłodniejszych dni wiele osób doświadcza spadku energii, pogorszenia nastroju czy problemów z koncentracją. Występowanie tych objawów często łączy się z przesileniem jesiennym, czyli okresem, w którym organizm musi przystosować się do nowych warunków atmosferycznych i mniejszej ilości światła. Jakie sygnały wysyła nam ciało i jak skutecznie pomóc sobie w tym trudniejszym czasie? Sprawdź, co możesz zrobić, żeby przejście przez jesień było znacznie łatwiejsze i przyjemniejsze.

Czym jest przesilenie jesienne?

Przesilenie jesienne to specyficzny okres w roku, który wpływa zarówno na nasze ciało, jak i samopoczucie psychiczne. Nie jest to termin medyczny, lecz naturalna reakcja organizmu na zmieniające się warunki pogodowe. 

Objawia się m.in. osłabieniem, obniżonym nastrojem, zmęczeniem oraz spadkiem energii, dlatego potocznie bywa nazywane „jesienną chandrą”.

Główną przyczyną przesilenia jest skracanie się dni, spadek temperatur i coraz mniejsze nasłonecznienie, co sprawia, że organizm musi dostosować się do nowych warunków. 

Warto podkreślić, że przesilenie jesienne różni się od zwykłego zmęczenia jesiennego – moment równonocy oznacza, że dzień i noc są równej długości, ale jego skutki mogą utrzymywać się znacznie dłużej, od kilku dni do nawet kilku tygodni.

Przesilenie jesienne kiedy się zaczyna?

Przesilenie jesienne przypada zazwyczaj między 21 a 24 września, w dniu tzw. równonocy jesiennej. To wyjątkowy moment w roku, kiedy dzień i noc trwają w przybliżeniu po 12 godzin, a po nim noc staje się coraz dłuższa, a dzień krótszy.

W praktyce oznacza to, że nasz organizm musi dostosować się do mniejszej ilości światła słonecznego i zmieniającej się pogody.

Objawy przesilenia mogą pojawiać się przed, w trakcie, a nawet po równonocy, trwając od połowy września do listopada, a u niektórych osób nawet dłużej. 

Intensywność odczuć jest indywidualna – niektóre osoby doświadczają jedynie lekkiego spadku energii, podczas gdy u innych może pojawić się przewlekłe zmęczenie i obniżenie nastroju, wymagające dodatkowej troski o siebie.

Przesilenie jesienne – objawy

Zmiana pory roku wpływa na nasze samopoczucie i funkcjonowanie całego organizmu. Przesilenie jesienne może objawiać się na wielu płaszczyznach – zarówno fizycznej, jak i psychicznej. Warto znać te symptomy, aby móc skutecznie im przeciwdziałać.

Objawy fizyczne

Na poziomie fizycznym organizm reaguje na krótsze dni, mniejszą ilość światła słonecznego i zmieniające się warunki atmosferyczne. Typowe sygnały, które mogą świadczyć o przesileniu jesiennym to:

• Nadmierne zmęczenie, senność, ospałość i brak energii – organizm produkuje więcej melatoniny, hormonu snu, co prowadzi do uczucia ciągłego znużenia.
• Spadek kondycji fizycznej i ogólne osłabienie.
  
• Spadek odporności i zwiększona częstotliwość infekcji – jesienne wahania temperatur i wzrost wilgotności sprzyjają przeziębieniom i alergiom sezonowym.
• Problemy z apetytem – często wzmożona ochota na słodycze i węglowodany, ale także brak apetytu czy utrata smaku.
• Nasilenie dolegliwości skórnych, np. zmiany trądzikowe czy objawy atopowego zapalenia skóry (AZS).
• Wypadanie włosów.
• Dolegliwości jelitowe, takie jak bóle brzucha.
• Zawroty i bóle głowy.
• Spadek ciśnienia tętniczego i uczucie osłabienia.
• Suchość skóry i pogorszenie jej kondycji.

Jeśli takie symptomy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni, warto zwrócić szczególną uwagę na styl życia, dietę, a w niektórych przypadkach skonsultować się z lekarzem.

Objawy psychiczne i związane z nastrojem

Jesień wpływa także na naszą psychikę. Mniejsza ilość światła słonecznego i niedobór serotoniny mogą odbijać się na samopoczuciu emocjonalnym i motywacji. 

Do najczęściej obserwowanych objawów należą:

• Obniżenie nastroju, apatia, przygnębienie, smutek czy melancholia.
  Drażliwość, wahania nastroju i chwiejność emocjonalna.
• Trudności z koncentracją, pamięcią i skupieniem uwagi.
• Brak motywacji do działania, zniechęcenie do codziennych obowiązków.
• Poczucie bezsensu, beznadziejności i spadek samooceny.
• Utrata dotychczasowych zainteresowań i zobojętnienie.
• Wycofywanie się z relacji społecznych, niechęć do kontaktów interpersonalnych.
• Problemy ze snem – zarówno bezsenność, jak i nadmierna potrzeba snu.
• U kobiet nasilenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS).

Takie sygnały często są przejściowe i związane ze zmianą pory roku. Jednak gdy stają się intensywne i długotrwałe, mogą przerodzić się w sezonową depresję, dlatego warto reagować na nie odpowiednio wcześnie.

Dlaczego tak się dzieje?

Źródło problemu tkwi przede wszystkim w ograniczonej ilości słońca. Krótsze dni i dłuższe noce powodują, że organizm produkuje więcej melatoniny (hormonu snu), a mniej serotoniny (hormonu szczęścia). W praktyce oznacza to, że mniejsza ekspozycja na światło słoneczne daje mózgowi sygnał, iż powinien więcej spać – dlatego częściej jesteśmy ospali, senni i pozbawieni energii. Latem natężenie światła jest nawet 100 razy większe niż jesienią i zimą. Brak słońca powoduje też spadek poziomu serotoniny, co potęguje obniżenie nastroju, apatię i przygnębienie. Dodatkowo dochodzi niedobór witaminy D, który prowadzi do osłabienia i spadku energii.

W efekcie częściej jesteśmy mniej zmotywowani i bardziej podatni na stres. Kolejnymi czynnikami są zmiana temperatury, większa wilgotność powietrza i częste wahania pogody – a to obciążenie zarówno dla układu odpornościowego, jak i dla psychiki.

Na przesilenie jesienne wpływają też inne elementy codziennego życia:

• Zmiana diety – mniej świeżych warzyw i owoców, więcej ciężkich, kalorycznych posiłków.
• Mniejsza aktywność fizyczna – chłód, deszcz i szybciej zapadający zmrok zniechęcają do ruchu.
• Stres związany z powrotem do pracy i szkoły po wakacjach – dodatkowe obciążenie dla organizmu.

Wszystkie te czynniki razem tworzą środowisko, do którego organizm musi się dostosować. To właśnie prowadzi do szeregu fizycznych i psychicznych objawów, składających się na zjawisko przesilenia jesiennego.

Co na przesilenie jesienne? Sprawdzone sposoby

Choć nie mamy wpływu na aurę, możemy wspierać swój organizm odpowiednimi nawykami i produktami.

1. Witaminy na przesilenie jesienne

Jesienią warto zadbać o dodatkową suplementację. Szczególnie ważne są:

• witamina D – jej niedobór jest jednym z głównych powodów obniżonego nastroju i osłabionej odporności;
• witamina C – wspiera układ immunologiczny, chroniąc przed infekcjami;
• witaminy z grupy B – wspomagają układ nerwowy i poprawiają koncentrację;
• cynk i selen – ważne dla zdrowia skóry i odporności.

W naszej ofercie znajdziesz wygodne kompleksy witamin oraz zestawy shotów na odporność, które szybko dostarczą niezbędnych składników w codziennym biegu.

2. Superfoodsy na energię

To idealny sposób, by naturalnie podbić swoją dietę. Spirulina, chlorella, jagody goji czy nasiona chia to prawdziwe bomby witamin i minerałów. Jeśli dodasz je do koktajlu czy owsianki, pomagają utrzymać wysoki poziom energii i wspierają regenerację organizmu.

3. Ziołowe herbatki na jesienne wieczory

Herbatki z imbirem, kurkumą, melisą czy lipą rozgrzewają, wzmacniają odporność i uspokajają po długim dniu. To naturalna odpowiedź na pytanie: co na przesilenie jesienne, gdy czujesz się wyczerpany i zestresowany.

4. Ruch i światło

Choć pogoda bywa kapryśna, warto codziennie znaleźć czas na spacer lub inną formę aktywności fizycznej. Ruch poprawia krążenie, dodaje energii i wspiera produkcję endorfin. Staraj się także maksymalnie korzystać ze światła dziennego – odsłaniaj rolety, wychodź na przerwę do pracy na świeże powietrze.

5. Regenerujący sen i odpoczynek

Jesienią organizm naturalnie potrzebuje więcej snu. Warto zadbać o regularny rytm dnia i wieczorne wyciszenie – bez telefonu czy komputera tuż przed snem. Dobra higiena snu sprawi, że poranki staną się dla Ciebie łatwiejsze.

Przesilenie jesienne to czas wyzwań dla ciała i umysłu. Typowe objawy przesilenia jesiennego są naturalną reakcją organizmu na zmiany pogodowe i niedobór światła. Na szczęście istnieją skuteczne sposoby, by im zapobiec.

Sięgaj po witaminy na przesilenie jesienne, włącz do diety superfoodsy, wspieraj się shotami na odporność i rozgrzewającymi herbatkami ziołowymi. Nie zapomnij o regularnym ruchu i odpoczynek, a jesień przestanie kojarzyć się ze spadkiem formy. Zadbaj o siebie w tym czasie! 

Jak odróżnić przesilenie jesienne od depresji, zmęczenia czy chorób?

Przesilenie jesienne nie jest chorobą, lecz naturalną reakcją organizmu na mniejszą ilość słońca i zmieniające się warunki pogodowe. Objawia się zmęczeniem, sennością, wahaniami nastroju, apatią czy problemami z koncentracją. Zwykle trwa kilka–kilkanaście dni i ustępuje samoistnie, gdy organizm przyzwyczai się do jesiennego rytmu.

Depresja sezonowa (SAD) to już poważne zaburzenie nastroju, sklasyfikowane w ICD-10. Objawy są dużo silniejsze i długotrwałe – pojawia się głęboki smutek, utrata zainteresowań, bezsenność lub nadmierna senność, zmiany w apetycie, a w skrajnych przypadkach nawet myśli samobójcze. SAD występuje cyklicznie co roku od jesieni do wiosny i wymaga leczenia specjalistycznego (np. fototerapia, psychoterapia).

Jesienne zmęczenie to szersze zjawisko – nie ogranicza się do samej równonocy, ale utrzymuje się przez całą jesień. Powoduje chroniczne poczucie braku energii, senność, spadek motywacji i apatię, wynikające z długotrwałej adaptacji organizmu do chłodniejszego i ciemniejszego okresu.

Przeziębienie różni się tym, że jest wywołane przez wirusy (np. rhinowirusy). Objawia się katarem, kaszlem, bólem gardła, chrypką i czasem gorączką. Trwa zwykle około tygodnia i wymaga leczenia objawowego. Samo przesilenie jesienne nie daje takich objawów, ale osłabia odporność, przez co łatwiej się przeziębić.

Inne choroby mogą naśladować objawy przesilenia – np.

• anemia (ciągłe zmęczenie, senność, brak sił),
• zaburzenia tarczycy (wahania nastroju, spadek energii),
• cukrzyca (osłabienie, częstsze infekcje),
• problemy kardiologiczne (przewlekła ospałość),
• czy inne zaburzenia hormonalne i psychiczne.

Dlatego jeśli objawy są bardzo nasilone, utrzymują się dłużej niż 2–3 tygodnie, towarzyszą im częste infekcje albo ból, warto wykonać badania profilaktyczne i skonsultować się z lekarzem.